Week 8: Levensveranderend interview

Om de minor af te ronden moet ik een etnografisch onderzoek uitvoeren. Dit betekent dat ik de sociale leefwereld van ouders/kinderen/docenten ga onderzoeken en bestuderen betreft cultuur, gedragingen en gewoonten.

In mijn eerste week op Curaçao schreef ik over mijn verbazing dat men moet betalen om op het strand te moeten zitten: zie deze post. De keuze voor het onderwerp voor mijn etnografisch onderzoek werd nog meer bevestigd toen ik op het strand van Marie Pompoen was, waar een enorme, afgebroken muur het strand scheidde. Dat riep bij mij zoveel vragen op - en zeker na het lezen van een krantenartikel over protestacties bij het peperdure resort Baoase - dat ik op onderzoek uit ben gegaan: Wat is de mening van de verschillende groepen mensen op Curaçao betreft het (illegaal) toe-eigenen van stukken eiland ten behoeve van de toeristische sector? 

De muur tussen het Sunscape Resort en het lokale strand

VERLEDEN EN HET HEDEN
In mijn post over het Maritiem Museum schreef ik dat ik aan de praat raakte met de medewerkers over het onderwerp van mijn etnografisch onderzoek. Zij hebben mij vervolgens doorverwezen naar een documentaire van Tanja Fraai. Die kon ik helaas niet vinden, dus ik mailde haar: was zij wel de juiste persoon die de documentaire had gemaakt en zo niet, had zij misschien een idee waar ik de documentaire wel kon vinden?
Wachtend op antwoord keek ik ondertussen naar een andere documentaire over Curaçao, waarin er een link wordt gelegd tussen het verleden en de huidige samenleving op Curaçao. Voor geïnteresseerden: deze documentaire kan je vinden via deze link.

Tot mijn verrassing ontving ik al snel antwoord: de documentaire die ik bedoelde was hier te vinden. In deze documentaire wordt duidelijk gemaakt aan de hand van beelden en verhalen van de lokale bevolking wat de gevolgen zijn van het toerismebeleid voor het eiland, en wat Nederland hier te maken mee heeft. 
In deze documentaire werd onder andere Kees van Dongen geïnterviewd, de eigenaar van de snacktent op strand Daaibooi. Ik heb al vaker positieve verhalen gelezen over Kees, dus de keuze was snel gemaakt om hem te interviewen voor mijn etnografisch onderzoek. (En om natuurlijk te genieten van het (gratis!) strand.) Foto's kan je hier vinden.

FRIKANDEL SPECIAAL
Na ruim een half uur rijden arriveerde ik op de parkeerplaats van het strand. De zon scheen al lekker fel rond elf uur 's ochtends en ik brandde bijna mijn auto uit. Toch vind ik het fijner om met de ramen open te rijden dan om de airco aan te doen (scheelt ook weer benzine), dus enkele losse haren wapperden in mijn ogen. Overigens is er op Curaçao heel weinig plek om je auto in de schaduw te zetten, dus zonwering is echt een must als je je handen niet letterlijk wilt branden aan het stuur.

Helaas was Kees niet aanwezig toen ik naar hem vroeg bij de snacktent, maar toen ik trek kreeg en een patatje speciaal met een frikandel speciaal wilde bestellen (lekker Nederlands!), kwam Kees toevallig net langs. In het ruim twee uur durende gesprek heeft hij mij van alles verteld over het eiland, en, wat ik heel bijzonder vond aan deze ontmoeting: mijn visie over Curaçao en over de wereldproblematiek is totaal herzien.

"IK SCHAAM MIJ DE OGEN UIT MIJN KOP VOOR NEDERLAND"

Wat mij vooral is bijgebleven uit het interview? De rol van Nederland op Curaçao en hoe hypocriet sommige Nederlanders zijn. "Ik schaam mij de ogen uit mijn kop voor Nederland," aldus Kees. Waarom?

• Nederland doet er alles aan om witwaspraktijken op Curaçao te voorkomen, maar ondertussen laten ze dit wel toe in hun eigen land.
• Nederland weet helemaal niets van Curaçao af. "Ze sturen twee poppetjes naar Curaçao om te bekijken hoe het allemaal gaat en rapporteren hun éigen visie vervolgens naar Nederland, maar er wordt totaal niet gevraagd naar de mening van de Curaçaoënaar."
• De regering van alle eilanden die vroeger tot de Nederlandse Antillen behoorden, bestaat voor het grote deel uit Nederlanders. Zij hebben dus een meerderheid als het hun uitkomt (lees: het levert Nederland iets op, voornamelijk voor de schatkist).  
• Er wordt alleen ingegrepen op Curaçao als het het internationaal aanzien van Nederland schaadt. Nederland wilde zich bijvoorbeeld eerst niet bemoeien met de crisis in Venezuela - "het eiland is autonoom" - maar het liep zo erg uit de hand dat diverse internationale instanties hier lucht van kregen en Nederland op de vingers tikten. Nu doet Nederland er wél iets aan. 

En vooral: het draait allemaal om geld.

MONEY, MONEY, MONEY
Door het interview met Kees ben ik verder gaan nadenken over situaties waarin er niet meer wordt gekeken naar de bevolking/de mens, maar er alleen wordt gekeken naar wat het opbrengt (geld dus).  

 

In Nederland hoor je steeds meer “de vluchtelingen zijn slecht voor ons land”, “ze spreken de taal niet”, “ze pakken onze banen af”, “ze gaan er vandoor met het geld dat wij betalen voor de belasting”, et cetera.
Heeft men echter ooit eens nagedacht over de invloed van de Nederlander in het buitenland? En heeft men ooit wel eens nagedacht over het handelen van Nederland in het verleden (denk aan slavernij), dat wellicht van invloed is op de huidige samenleving in dat land? Heeft men er wel eens over nagedacht dat het Westen zo rijk is door de uitbuiting van hun koloniën? Het antwoord is "nee". En om eerlijk te zijn heb ik daar ook nooit aan gedacht. 

Ik vraag mij af hoe die landen zich ontwikkeld zouden hebben als er helemaal geen sprake was van dit soort praktijken. Het is vreselijk om te horen hoe de lokale bevolking lijdt onder de invloed van de Nederlanders; zie ook deze documentaire. De gemiddelde Curaçaoënaar kan zich niet ten volste ontwikkelen door het toedoen van de Nederlander en het eiland zelf blijft ook achter in zijn ontwikkeling. Alles draait om geld, "snel geld", en onderwijs behoort niet tot die categorie. In plaats daarvan wordt de kostbare grond van Curaçao bebouwd met honderden appartementen, omdat toerisme wél in die categorie valt.

Het interview heeft mij ook laten nadenken over de huidige toestand in de wereld betreft het discrimineren van complete volkeren (of zelfs het uitmoorden daarvan) en het racisme in de wereld. Men kijkt altijd naar zijn eigen volk - wij, wij, wij - en de ander doet er niet toe. In Nederland zeggen ze vaak "de vluchteling pakt mijn baan af", "de vluchteling is slecht voor de samenleving", "ze leven alleen van ons geld", et cetera. Maar hebben wij er ooit over nagedacht dat deze landen wellicht nu zo zijn door ons toedoen in het verleden? Hebben wij er ooit over nagedacht dat de mensen in Sierra Leone nu zo arm zijn, omdat wij hen alles hebben afgepakt? Nee. We sturen er gewoon een zak geld naartoe en we denken dat het probleem zo opgelost is.

Een bijzonder eiland met bijzondere mensen... Wat groei ik hiervan...!